“Half van het gas af” is leuker ...

“Half van het gas af” is leuker ...

(Frans Bedaux, lezing

Verleden jaar is een onderzoek van het Economisch Instituut Bouw (EIB) gepubliceerd, dat de vloer aanveegt met het rigide denken van de overheid als het gaat om de energietransitie. In dat rapport wordt een lans gebroken voor hybride oplossingen van 90% in plaats van 100%.  Als voor de helft van de woningen de hybride oplossing wordt gekozen en voor de rest volledig gasloos, dan daalt de CO2 uitstoot met 90%. Hieronder geef ik een voorbeeld van een hybride oplossing, die zeer interessant is.

Heel Nederland raakt langzaamaan horendol van het idee dat we “van het gas af” moeten, met vloerverwarming en een warmtepomp. Daarbij worden forse bedragen genoemd, waardoor de hakken nog dieper in het zand gaan. Vaak hebben ze net in een nieuwe gasketel geïnvesteerd. Er zijn echter ook goede hybride oplossingen, waarvan ik hieronder er een wil presenteren: de infrarood stralingspanelen.

In mijn inmiddels goed geïsoleerde woning uit 1905 heb ik mijn lage gasverbruik de laatste jaren nog kunnen halveren door het gebruik van infrarood stralingspanelen. Afgelopen jaar ging zelfs mijn elektra verbruik ook naar beneden, terwijl het dit jaar weer dezelfde kwakkelwinter was als verleden jaar. En de kosten van die infraroodpanelen heb ik in die paar jaar al terugverdiend. “Van het gas af” is in mijn woning leuk aan het worden. Nu nog zoeken waar ik dit jaar het geld in ga steken dat ik weer van mijn voorschot terugkreeg. Er zitten echter ook wat pijnpuntjes aan te komen, waar de overheid iets aan kan doen.

In mijn eigen oude woning, voormalige kleedkamers van een gymzaal, heb ik in 2012 nog fors geïnvesteerd in een nieuw geïsoleerde betonvloer met vloerverwarming en een cv-ketel met een opslagvat, gekoppeld aan vier zonnecollectoren. Nadat aardgas enkele jaren later een probleem werd, ben ik naast mijn CV met infrarood panelen begonnen. In eerste instantie alleen in die ruimten waar wij in werkten. Vanaf 2018 hebben we in de kamer twee infrarood panelen gehangen met een tijdschakelaar en thermostaat, waarbij de panelen overdag concurreren met de thermostaat van de CV, die in dezelfde ruimte hangt. Om die stralingspanelen te voeden hebben we gelijktijdig nog voldoende zonnepanelen op het dak bijgelegd.

Ik heb inmiddels in 2018 mijn jaarverbruik naar 410 m3 en 2974 KWH teruggebracht en afgelopen jaar ben ik nog naar 366 m3 en 2540 KWH teruggegaan, dus zelfs onder het gemiddelde verbruik van alle Nederlandse huishoudens voor een tussenwoning met twee bewoners: 1500 m3 en 3290 KWH.

Infrarood stralingspanelen.

Voor wie niet precies weet wat infrarood stralingspanelen zijn: infrarood panelen zijn elektrische panelen, die warmte uitstralen vergelijkbaar aan de Alpen in de winter, waarbij het in de zon bij een temperatuur van nul graden aangenaam warm is. Stralingspanelen bieden een comfortabele warmte die te vergelijken is met zonnewarmte. Het voordeel ten opzichte van conventionele cv-verwarming is dat mensen en objecten direct verwarmd worden. Er is geen luchtverwarming en daardoor ook geen luchtcirculatie en dus geen stofverplaatsing. De stralingswarmte wordt geabsorbeerd door de objecten in de omgeving (muren, vloer, meubels, mensen, etc.). Op dat moment zijn de objecten warmer dan de omgevingslucht en wordt via convectie warmte aan de lucht overgedragen.

Over die stralingspanelen is in 2018 door onderzoeksbureau DWA een vernietigend rapport geschreven, waarbij ik vermoed dat de onderzoeker niet weet hoe die dingen werken. Ik denk dat ze ervan uitgegaan zijn dat die panelen de lucht moeten opwarmen, net als een gewone cv. Dat terwijl infrarood veel meer past bij onze huidige maatschappelijke ontwikkelingen: kleinere huishoudens, niet altijd thuis en in het huis niet steeds op dezelfde plaats vertoevend. Met elektra kun je met bewegingsmelders of een schakelaar met rood lampje veel regelen, je zet die dingen aan, als je in de ruimte bent. Het aardige is ook dat degene die het warm wil hebben dichter tegen de panelen kan gaan zitten. Statistisch willen vrouwen het warmer hebben dan mannen en ouderen ook warmer dan jongeren.

Er bestaat ook al infrarood vloerverwarming, waarbij een dunne folie op de geïsoleerde vloer wordt aangebracht waaroverheen laminaat gelegd wordt.

De twee panelen met tijdschakelaar en thermostaat kosten in aanschaf in totaal iets van €400,00 en verbruiken 2x400 watt. Die stroom kun je zelf opwekken met zonnepanelen of met zuivere groene stroom. Op de site van de Consumentenbond kun je de groene leveranciers vinden. In mijn geval kreeg ik verleden jaar €270,00 en dit jaar €300,00 terugbetaald van de voorschotten van mijn energiebedrijf De Windunie.

Links de thermostaat van de cv op 17,5 en rechts de thermostaat van de infrarood panelen op 20 graden. Op de rechtse foto onder is nog een klein stukje van het paneel te zien.

De panelen zijn eigenlijk bedoeld als bijverwarming, maar met de kwakkelwinters van de laatste jaren worden ze hoofdverwarming. De panelen staan met een tijdschakelaar op het daglicht geprogrammeerd, waardoor er sprake is van direct salderen: de stroom die nodig is komt rechtstreeks van de pv-panelen en gaat dus niet het stroomnet in. Verzwaring van het elektriciteitsnet, die voor warmtepompen nodig is, is in dit geval niet nodig. Extra groepen in huis ook niet.

In ons geval gaat de cv-ketel aan het eind van de middag nog de vloer opwarmen, maar voor de rest van de dag draait hij niet meer, behalve voor het warme water. Bijgevolg hebben we in de slaapkamer en de badkamer ook nog panelen opgehangen, hier aan het plafond. In de kamer hangen ze laag om ook onder tafel te kunnen stralen.

Korting op de netwerkbeheerkosten

Dit jaar mocht ik voor het eerst ontdekken, dat onze netbeheerder, Enexis in mijn geval, korting geeft op de netwerkbeheerkosten als je minder dan 500 m3 stookt. Daar lopen ze niet te koop mee, maar dat is vermoedelijk gedaan om het zuinig omgaan met gas niet helemaal te frustreren. Toch blijven de vaste kosten van het net zwaar drukken op de prijs voor 1 m3 als je zuinig bent mat gas. Ik betaal nu toch nog 128 cent terwijl een modale verbruiker maar iets van 80 cent hoeft te betalen voor 1 m3.

Als je dan nog eens beter naar die uitermate ingewikkelde energie-afrekening kijkt mag je ontdekken dat onze overheid (de netwerkbeheerders zijn nog steeds van ons allemaal) heel weinig doet aan het stimuleren van zuiniger omgaan met gas en elektra. Je zou kunnen bedenken dat je in de energiebelasting trappen aanbrengt, waardoor minder energie verbruiken wordt gestimuleerd. Enkele jaren geleden is er, omdat de energieprijzen te zwaar op de huishoudbeurs drukten, een vermindering van de energiebelasting ingevoerd. En alweer: de grootste stroomverbruikers profiteren het meest van deze “vermindering energiebelasting”. Een simpel systeem is denkbaar om middels heffingen het gasverbruik en het stroomverbruik te verminderen. Dan kan “half van het gas af” echt leuker worden. Met een glijbaan om het terugverdiende geld weer in nieuwe energiebesparende maatregelen te stoppen.

Tilburg, 10 februari 2020

Frans Bedaux

KlimaatKlussers